• Dit is een website van Veiligheidsregio Limburg-Noord.

  • Welkom op LimburgVeilig.nl

Kernongeval

Kernongeval

De kans op een kernongeval is erg klein. De kernreactoren in Nederland voldoen aan strenge veiligheidseisen. De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet hier in Nederland op toe. Ook voor het vervoer van radioactieve stoffen gelden zeer strenge voorwaarden. De dichtstbijzijnde kerncentrales voor Limburg-Noord liggen beiden in België, te weten Tihange en Doel. Kerncentrales in Nederland en België worden continu gecontroleerd.

Kernreactoren in NL en directe omgeving

Ondanks de uitgebreide veiligheidssystemen, deskundige medewerkers, strikte voorschriften en strenge controles, is een ongeval in een kernreactor nooit helemaal uitgesloten. De situatie in de kernreactor bepaalt of, wanneer en in welke mate er radioactiviteit vrijkomt. Getraind personeel kan de situatie bijsturen met noodprocedures en daarmee het vrijkomen van radioactieve stoffen voorkomen of beperken. Als er toch radioactiviteit buiten het terrein van de installatie komt, bepalen de weersomstandigheden hoe deze radioactiviteit wordt verspreid. Wanneer mensen in een door een kernongeval getroffen of bedreigd gebied op de juiste manier reageren en de aanwijzingen opvolgen, kunnen de gevolgen van het kernongeval voor de gezondheid door bestraling of het binnenkrijgen van radioactieve stoffen, worden beperkt of voorkomen.

De overheid hanteert maatregelzones (cirkels) voor het treffen van maatregelen (evacuatie, schuilen en verstrekken jodiumpillen). Binnen de Veiligheidsregio Limburg-Noord vallen de gemeenten Beesel, Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond en Weert in de landelijk vastgestelde maatregelzone tot 100 kilometer vanaf Tihange en/of Doel. Binnen deze zone is acute evacuatie gezien de afstand niet van toepassing. Wel wordt uitgegaan van het (vooraf) verstrekken van jodiumpillen voor kinderen en zwangere vrouwen. Daarnaast is schuilen (binnen blijven en ramen en deuren sluiten) een algemene maatregel die indien nodig wordt afgekondigd.

Crisisplannen
Als er zich een crisissituatie in een kernreactor voordoet, dan treden crisisplannen in werking. Deze plannen worden geregeld geoefend door de nucleaire installaties, de veiligheidsregio’s en de overheid.

Blootstelling aan straling
Bij een kernongeval kunnen radioactieve stoffen vrijkomen waardoor mens en milieu worden blootgesteld aan zogenoemde ioniserende straling. Deze soort straling komt niet alleen voor bij kernongevallen: in het dagelijks leven wordt ieder mens blootgesteld aan ioniserende straling.



Voor meer informatie over straling en het effect van straling op de gezondheid, kijk op de website van de ANVS.

Hoe bereid ik me voor?

In algemene zin kun je zelf de volgende maatregelen nemen:

  • Zorg dat je altijd voldoende levensmiddelen en water in huis hebt;
  • Zorg voor een noodpakket;
  • Weet waar je (mechanische) ventilatie kunt uitzetten (afzuigkap, ontluchtingskoker en muur- en toiletrooster) en gas, water en elektriciteit kunt afsluiten;
  • Zorg dat je telefoon is ingesteld voor NL-Alert.


Wat kan ik doen tijdens een kernongeval?

Als nog niet bekend is wat de ernst van de situatie is, kun je zelf altijd het volgende doen:

  • Blijf binnen of ga naar binnen en sluit deuren en ramen en alles wat als ventilatie werkt. Bijvoorbeeld een afzuigkap, ontluchtingskoker en muur- en toiletrooster;
  • Luister naar de regionale radio (calamiteitenzender) L1 en kijk op www.limburgveilig.nl voor actuele informatie en adviezen;
  • Zorg dat uw telefoon voor NL-Alert is ingesteld;
  • Informeer uw buren en naasten.


Wat kun je zelf doen als er wordt overgegaan tot evacuatie?

  • Bedenk waar je heen kunt;
  • Leg spullen klaar;
  • Bedenk of er iemand in je buurt is die geen vervoer heeft en haal die persoon op.

     

Wat doet de overheid?

De radioactieve stoffen die in de lucht komen, verspreiden zich meestal door de lucht. Er is kans op het binnenkrijgen van radioactieve stof door inademen en door besmetting van de huid. Vanuit de in de lucht overwaaiende radioactieve stoffen vindt ook bestraling op afstand plaats. Ten slotte kunnen mensen ook een stralingsdosis oplopen door op de grond neergedaalde radioactiviteit. Als die terechtkomen op gewassen of op een weide waar koeien grazen, zou het via het eten van deze besmette groente of het drinken van besmette melk ook tot stralingsdosis bij mensen kunnen leiden. De overheid kan daarom verschillende maatregelen nemen om de bevolking te beschermen:

  • Schuilen geeft voor een bepaalde tijd bescherming tegen straling uit een wolk en verminderd dat radioactiviteit wordt ingeademd;
  • Evacuatie geeft bescherming omdat men het gebied verlaat;
  • Door op het juiste moment jodiumtabletten te slikken, raakt de schildklier verzadigd met gewoon jodium. De schildklier neemt dan minder radioactief jodium op en gaat daardoor de toename op de kans op schildklierkanker tegen.


Er kunnen ook maatregelen worden getroffen op ander gebied zoals een graas- en vervoersverbod of het sluiten van kassen.

Maatregel schuilen
Als er ondanks alle veiligheidssystemen toch radioactieve stoffen vrijkomen, kan een deel van de bevolking gevraagd worden te schuilen. Schuilen betekent: naar binnen gaan, ramen en deuren sluiten en ventilatie of luchttoevoer stoppen. Voor actuele informatie wordt dan verwezen naar de website van de Veiligheidsregio en/of crisis.nl of de calamiteitenzender in de regio. Ook ontvangt deze doelgroep een NL-alert wanneer men zich daarvoor heeft aangemeld.

Maatregel evacueren
Deskundigen beoordelen of de mensen in een bepaald gebied beter kunnen vertrekken. Als dat zo is dan krijgt deze groep mensen instructies om zich voor te bereiden op evacuatie. Het kan zijn dat alvast gestart wordt met evacuatie uit bijzondere locaties, bijvoorbeeld ziekenhuizen, gevangenissen of zorgcentra. Dat vergt namelijk meer tijd. In Nederland hebben hulpdiensten evacuatieplannen voorbereid voor mensen dichtbij de kernreactoren: 10 kilometer Borssele, 10 kilometer Doel, 3 kilometer Petten.

Er staat ook een onderzoeksreactor in Delft. Deze is relatief klein. De effecten van een kernongeval zullen minder ver strekken dan bij grotere kernreactoren. Daarom zijn alleen in een kleine zone rond de kernreactor de maatregelen schuilen en jodiumtabletten voorbereid.

Maatregel jodiumtabletten
Jodiumtabletten bieden bescherming tegen de schadelijke gevolgen van radioactief jodium dat kan vrijkomen bij een kernongeval. Radioactief jodium wordt bij inademen opgenomen in de schildklier. Dit geeft een verhoogde kans op schildklierkanker. Door op het juiste moment jodiumtabletten te slikken, raakt de schildklier verzadigd met gewoon jodium. De schildklier neemt dan minder radioactief jodium op. Bij kinderen neemt de kans op het ontwikkelen van schildklierkanker na blootstelling aan radioactief jodium meer toe dan bij ouderen. Jodiumtabletten werken daarom vooral goed bij kinderen.

Op grotere afstand van een kernongeval kunnen kinderen tot 18 jaar en zwangere vrouwen (van alle leeftijden) – ter bescherming van het ongeboren kind –het advies krijgen jodiumtabletten te slikken. Dichterbij een kernongeval kan de hoeveelheid radioactief jodium in de lucht hoger zijn. Hier kunnen ook volwassenen tot en met 40 jaar het advies krijgen jodiumtabletten te slikken. Van belang is dat de jodiumtabletten alleen worden ingenomen op het moment dat hiervoor een instructie door de overheid wordt gegeven. Bewaar de tabletten op een vaste, bekende plek.

In oktober 2017 worden door de overheid doosjes jodiumtabletten verstuurd. Aan kinderen en volwassenen tot en met 40 jaar die op 20 km afstand van een kernreactor wonen. En aan huishoudens met kinderen binnen een straal van 100 km. Deze afstanden gelden niet voor de Nederlandse onderzoeksreactoren in Petten en in Delft. Kijk voor de postcodes op www.waaromkrijgikjodiumtabletten.nl.

Overige maatregelen
Een radioactieve wolk kan gewassen en vee besmetten in het gebied waar de wolk overheen trekt. Aan de hand van metingen en berekeningen van experts komt er informatie over de maatregelen. Een graasverbod kan al afgekondigd worden bij een kleine besmetting van grasland of juist vooruitlopend op een mogelijke besmetting. Wanneer vee besmet gras eet, komen de radioactieve stoffen voor een deel terecht in de melk. Door een oogst- en slachtverbod wordt voorkomen dat er radioactief voedsel op de markt komt. Verder kan de overheid bijvoorbeeld groente, vlees, vis en melkproducten van de markt halen of inlaatpunten voor de productie van drinkwater laten sluiten in een bepaald gebied.

Tweets veiligheidsregio

nl gb de fr   RSS